ADHD là gì? Hiểu về rối loạn tăng động giảm chú ý ở trẻ em

Những năm gần đây, rất nhiều phụ huynh Việt Nam giật mình khi con được bác sĩ kết luận “ADHD”. Vậy thực sự ADHD là gì, và vì sao con số lại “bùng nổ” đến thế? Cùng chibi.edu.vn tìm hiểu kỹ hơn nhé!

ADHD là gì? Định nghĩa đơn giản nhất cho cha mẹ Việt

ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) là rối loạn phát triển thần kinh phổ biến nhất ở trẻ em, đặc trưng bởi 3 nhóm triệu chứng chính:

• Tăng động → Chạy nhảy liên tục, không ngồi yên được quá 5 phút
• Thiếu tập trung → Hay đãng trí, dễ bị phân tâm bởi tiếng động nhỏ nhất
• Hành vi bốc đồng → Nói chen ngang, không đợi lượt, dễ gây gổ

Bệnh không phải “hư”, không phải “nuông chiều quá nên mới vậy” mà là do sự mất cân bằng chất dẫn truyền thần kinh (đặc biệt dopamine và norepinephrine) trong não.

Vì sao trẻ Việt Nam ngày càng nhiều bị chẩn đoán ADHD?

Có 5 nguyên nhân lớn nhất đang diễn ra đồng thời:

Nguyên nhân	Giải thích ngắn gọn
Nhận thức của phụ huynh tăng	Trước 2015 hầu như không ai biết ADHD là bệnh, giờ tìm hiểu internet rất nhiều
Tiêu chí chẩn đoán mở rộng	DSM-5 (2013) nới lỏng hơn DSM-IV → nhiều trẻ “nhẹ” cũng được chẩn đoán
Môi trường sống thay đổi	Ít không gian vận động, áp lực học hành sớm, thời gian màn hình trung bình 4-6h/ngày
Y tế chuyên sâu phát triển	Xuất hiện phòng khám tâm lý trẻ em, bác sĩ được đào tạo bài bản về ADHD
Yếu tố di truyền + môi trường	Gen chiếm 70-80% nguy cơ, cộng thêm tiếp xúc sớm với chất độc thần kinh (khói thuốc, chì…)

Dấu hiệu nhận biết sớm ADHD ở trẻ 3-12 tuổi (dễ quan sát tại nhà)

Dưới đây là bảng so sánh hành vi bình thường và hành vi đáng nghi:

Độ tuổi	Hành vi bình thường	Dấu hiệu đáng nghi ADHD
3-5 tuổi	Hiếu động, thích chạy nhảy	Không ngồi yên quá 2 phút, leo trèo nguy hiểm liên tục
6-9 tuổi	Hay quên đồ, đôi khi không nghe lời	Quên sạch lời dặn chỉ sau 30 giây, không hoàn thành việc nhỏ
10-12 tuổi	Thỉnh thoảng trì hoãn bài tập	Không làm nổi bài tập 10 phút nếu không có người giám sát

Cha mẹ cần làm gì khi nghi ngờ con bị ADHD?

• Quan sát ít nhất 6 tháng ở 2 môi trường khác nhau (nhà và trường)
• Đưa con đến bác sĩ tâm thần nhi hoặc phòng khám tâm lý uy tín
• Không tự mua thuốc kích thích (Ritalin, Concerta…) trên mạng
• Kết hợp liệu pháp hành vi trước khi dùng thuốc (hiệu quả 70-80% ở mức nhẹ-trung bình)

ADHD không phải bản án. Nhiều thiên tài thế giới như Einstein, Bill Gates, Michael Phelps… đều từng được cho là có dấu hiệu ADHD. Quan trọng là phát hiện sớm và can thiệp đúng cách.

Nếu bạn đang tìm thêm tài liệu dễ thương để giải thích ADHD cho con hiểu, đừng bỏ qua Bộ sưu tập Anime dạy trẻ kỹ năng tập trung và kiểm soát cảm xúc siêu hay tại chibi.edu.vn nhé!